CBR (California Bearing Ratio) là chỉ tiêu đánh giá sức chịu tải tương đối của vật liệu dùng cho nền, móng đường thông qua phép xuyên. Giá trị CBR có ý nghĩa khi đi kèm điều kiện chế bị và thử mẫu; một con số đứng riêng chưa đủ để so sánh hai loại đất.
Minh hoạ nguyên lý do Phoenix TMI biên soạn; không phải dữ liệu đo hoặc bản vẽ chế tạo.
CBR được xác định như thế nào?
Một đầu xuyên được ép vào mẫu đã chuẩn bị trong khuôn. Hệ thống ghi lực ứng với độ xuyên và so sánh với lực tham chiếu theo phương pháp thử để tính tỷ số phần trăm. Vì vậy, CBR không phải cường độ nén tính bằng MPa và cũng không phải phép đo trực tiếp mô đun đàn hồi của nền đường.
Vì sao cùng một loại đất có thể cho CBR khác nhau?
Yếu tố | Ảnh hưởng cần kiểm soát |
|---|---|
Độ ẩm | Đất ở các trạng thái ẩm khác nhau có thể phản ứng khác nhau khi chịu xuyên. |
Khối lượng thể tích khô | Mức độ đầm chặt ảnh hưởng đến kết cấu và sức kháng của mẫu. |
Ngâm hoặc không ngâm | Đây là các điều kiện thử khác nhau; phải ghi rõ khi công bố kết quả. |
Chuẩn bị và bảo dưỡng mẫu | Lịch sử mẫu ảnh hưởng đến khả năng so sánh và truy xuất. |
Không nên lấy CBR của mẫu không ngâm để thay cho yêu cầu CBR ngâm, hoặc so sánh các kết quả có mức độ đầm chặt khác nhau mà bỏ qua điều kiện chế bị. Các giới hạn nghiệm thu phải theo hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn được chỉ định, không lấy một ngưỡng chung cho mọi công trình.
Một hệ thống CBR cần những gì?
Khung gia tải phù hợp, điều khiển chuyển động theo yêu cầu phép thử.
Khuôn, đầu xuyên, phụ tải và phụ kiện đúng phương pháp áp dụng.
Đo lực và độ xuyên đồng bộ, với dải đo phù hợp giá trị dự kiến.
Gá đo chuyển vị ổn định; độ dịch chuyển của đầu máy không mặc nhiên bằng độ xuyên thực của đầu xuyên vào mẫu.
Đọc đường cong trước khi chấp nhận con số cuối
Đường cong lực–độ xuyên giúp phát hiện tiếp xúc ban đầu chưa tốt, gá lỏng hoặc dữ liệu bất thường. Việc hiệu chỉnh và lựa chọn giá trị báo cáo phải thực hiện theo phương pháp được yêu cầu; không tự dịch chuyển đường cong chỉ để đạt kết quả mong muốn.
Chọn cấu hình thiết bị tại Phoenix TMI
Phoenix TMI Auriga 50 kN có thể được tư vấn theo nhu cầu thí nghiệm và bộ phụ kiện lựa chọn. Khi yêu cầu cấu hình CBR, hãy cung cấp tiêu chuẩn, loại khuôn, số mẫu mỗi ngày và yêu cầu lưu dữ liệu. Nếu cần cả Marshall, phải xác định riêng bộ gá, phép đo và chế độ vận hành cho từng phép thử.
Báo cáo nên giữ lại những thông tin nào?
Tối thiểu cần nhận dạng mẫu, điều kiện chế bị và độ ẩm, mức độ đầm chặt, trạng thái ngâm, đường cong lực–độ xuyên và phương pháp xử lý kết quả. Những thông tin này giúp người đọc hiểu CBR đại diện cho điều kiện nào và có thể dùng để đối chiếu yêu cầu nào.
Tài liệu tham khảo
Bài viết giải thích nguyên lý và cách lựa chọn thiết bị; khi thực hiện phép thử, sử dụng tiêu chuẩn được yêu cầu và hướng dẫn của thiết bị.
